Balık kılçığı diyagramı
Bir problemin olası nedenlerini altı başlık altında toplar: İnsan, Makine, Malzeme, Metot, Ölçüm ve Çevre. Balığın başı problem, kılçıklar neden gruplarıdır. Amaç nedeni tek bir yerde aramak yerine bütün alanları taramak.
Hemen kayıt olNe zaman kullanılır?
- Nedenin nerede olduğu belli değilken, hiçbir alanı atlamadan tarama yapmak için.
- Ekiple beyin fırtınası yaparken herkesin kendi alanından katkı vermesi için.
- 5 Neden'e girmeden önce aday nedenleri toplamak için.
Adım adım
- 1Üstteki alana problemi tek cümleyle yaz ve Başla'ya bas.
- 2Altı kategori kutusu açılır. Her kutunun altındaki alana o alandaki olası nedeni yaz, Enter'a bas.
- 3Problem cümlesini başlıktan, maddeleri kendi kutularından tıklayarak düzenlersin.
- 4Aynı projede birden çok analiz tutabilirsin; her biri kendi problem cümlesiyle ayrı bir kart olur.
Klavye kısayolları (masaüstü)
İpuçları
- Her kategoriyi doldurmak zorunda değilsin; boş kalan bir kategori de bilgidir.
- Neden yazarken belirtiyi değil, olan biteni yaz: "geç kaldı" değil, "onay üç gün bekledi".
- Listeden en güçlü birkaç adayı seçip 5 Neden aracında derinleştir; Ishikawa genişlik, 5 Neden derinlik verir.
Örnek
Örnek: Üretimde fire oranı yükseldi
Bir mobilya atölyesinde hatalı çıkan ürün oranı iki ayda %3'ten %9'a çıktı. Tek bir sebep aramak yerine altı başlık altında bütün adaylar yan yana diziliyor.
İnsan
- İki deneyimli usta ayrıldı
- Yeni gelenlere eğitim verilmedi
- Vardiya değişiminde devir yapılmıyor
Yöntem
- Kesim ölçüleri yazılı değil
- Kalite kontrol sadece sonda yapılıyor
Makine
- Kesim testeresi altı aydır bakım görmedi
- Zımpara makinesinin ayarı kayıyor
Malzeme
- Tedarikçi değişti
- Yeni levhaların nem oranı ölçülmüyor
Kılçık dolunca iki başlığın diğerlerinden kalabalık olduğu görülüyor: insan ve malzeme. Ekip önce bu ikisine bakmaya karar veriyor. Kılçığın işi sebebi bulmak değil, aramaya nereden başlanacağını göstermek.
Sık sorulan sorular
Balık kılçığı diyagramı nedir?
Bir problemin olası sebeplerini kategorilere ayırıp yan yana gösteren şema. Şekli balık iskeletine benzediği için bu adı almış. Ishikawa diyagramı ya da sebep-sonuç diyagramı olarak da geçer.
6M nedir?
Kılçığın klasik altı kategorisi: İnsan, Yöntem, Makine, Malzeme, Ölçüm ve Çevre. Amaç hepsini doldurmak değil; aklın hep aynı yere gitmesin diye altı ayrı yöne bakmaya zorlamak. Hizmet işlerinde bu başlıkları değiştirmek serbesttir.
Balık kılçığı ile 5 Neden birlikte kullanılır mı?
Evet, en verimli kullanım şekli bu. Önce kılçıkla olası sebepleri yayarsın, en güçlü görünen dalı seçersin, sonra o dalın üstünde 5 Neden ile derine inersin. Biri genişlik, diğeri derinlik verir.
Kılçık sebebi bulur mu?
Doğrudan bulmaz, aday çıkarır. Diyagram bittiğinde elinde kanıtlanmış bir sebep değil, sınanacak bir liste olur. Sonraki adım o adayları veriyle test etmektir; Pareto analizi burada iyi eşlik eder.
Ücretsiz mi?
Evet. Klarsti şu an ücretsiz ve reklamsız. Balık kılçığı diyagramı çizmek için hesap açman gerekmiyor.